Nếu countdown tết dương lịch đã qua thì countdown tết âm lịch còn 20 ngày nữa, để thấy rằng chúng ta ai nấy đều hối hả chuẩn bị đón tết cổ truyền 2023. Vâng cũng trong dịp tết đến xuân về này, chúng ta sẽ cùng luận bàn, lượng hóa về lịch âm dương và tết dương lịch, tết âm lịch cả nhà nhé. Hi vọng bài viết sẽ ít nhiều giúp ích cho mọi người có một góc nhìn rộng hơn, văn minh hơn.
Một năm dương lịch được tính bằng đơn vị thời gian trái đất quay một vòng quanh mặt trời. Một vòng quay của trái đất quanh mặt trời hết 365,2422 ngày (356 ngày 5 giờ 48 phút 46 giây). Để tiện tính toán, người ta tính chẵn 365 ngày là một năm dương lịch. Do trong 365 ngày có 12 lần mặt trăng tròn khuyết nên người ta chia thành 12 tháng. Vì 365 không chia hết cho 12 nên đành phải chia thành tháng đủ (31 ngày) và tháng thiếu (30 ngày). Riêng tháng 2 cũng là tháng thiếu nhưng chỉ có 28 ngày. Như vậy cộng 12 tháng vừa đủ 365 ngày, đó là năm bình thường.
Nhưng còn dư 5 giờ 48 phút 46 giây thì tính sao đây? Trong 4 năm liền, số dư đó cộng lại suýt soát một ngày, và một ngày đó được cộng vào tháng 2 của năm thứ tư. Tháng 2 của năm thứ tư có 29 ngày, ngày thứ 29 ấy gọi là “ngày nhuận”.
Còn năm âm lịch được tính bằng theo chu kỳ mặt trăng quay quanh quả đất, mùng 1 là trời tối nhất, rằm là trăng sáng nhất, sức hút mặt trăng sẽ tạo ra nước thuỷ triều lớn ròng cho việc trồng trọt. Người xưa phát hiện ra mặt trăng tròn khuyết rất có quy luật, bình quân mỗi lần mặt trăng tròn khuyết là 29,53 ngày. Họ đã lấy khoảng thời gian đó làm đơn vị đo thời gian và gọi là “tháng”. Tháng đủ là 30 ngày, tháng thiếu là 29 ngày.
Do trong chu kỳ từ ngày lạnh đến ngày nóng và từ ngày nóng đến ngày lạnh, mặt trăng thay đổi tròn khuyết hơn 12 lần, nên người xưa lấy 12 tháng (tháng âm lịch) thành một “năm” (năm âm lịch). Một năm đó có 354 hoặc 355 ngày. Đó là năm âm lịch thực sự. Thời cổ đại, Trung Quốc và Ai Cập là hai nước sử dụng năm âm lịch sớm nhất thế giới. Âm lịch chỉ phù hợp với nền nông nghiệp cổ xưa lạc hậu, phụ thuộc hoàn toàn vô thiên nhiên, từ đó mà văn hoá cúng kiếng, cầu xin mới ra đời.
Nhìn chung dù theo hệ lịch dương hay âm cũng có những ưu nhược điểm riêng, ông bà ta xưa nay đều có những lập luận riêng. Tuy nhiên căn cứ theo số liệu khoa học có thể lượng hóa được thì âm lịch không chuẩn bằng dương lịch vì cứ 4 năm là bù vô 1 tháng, gọi là tháng nhuận.
Còn dương lịch, tính theo chu kỳ trái đất quay quanh mặt trời, chính xác hơn, chỉ 4 năm sai số 1 ngày, bù vào một ngày tháng 2, đó là ngày 29 tháng 2 năm thứ 4 theo chu kỳ. Rõ ràng có thể thấy dương lịch chính xác, ít sai số hơn âm lịch rất nhiều, đây cũng là lý do vì sao dương lịch là cơ sở của mọi thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại của người phương tây, còn âm lịch tức là nông lịch nó gắn liền với văn hóa lúa nước canh tác thủ công lạc hậu của người phương đông xa xưa.
Hiện nay trên thế giới hầu như các quốc giá người ta đều ăn tết dương lịch, ở châu á vẫn còn một số nước ăn tết âm lịch như Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản… tuy nhiên vẫn có sự khác nhau về cách ăn tết của mỗi quốc gia. Chẳng hạn như người Hàn chỉ xem 3 ngày đầu năm âm lịch là 3 ngày nghỉ, còn người Hoa, với giới chủ và nhà giàu, họ xem tết âm lịch (người Phương Tây gọi là Chinese new year) là dịp để đi du lịch nước ngoài.
Còn Nhật Bản thì từ năm 1844 cho đến ngày 31/12/1872 (năm Minh Trị thứ V) tết truyền thống của Nhật Bản theo lịch Thiên Bảo, đến năm Minh Trị thứ VI, ngày tết của đất nước Nhật Bản chính thức được chuyển thành ngày 01/01 theo dương lịch. Nhờ việc thay đổi này mà chính phủ Nhật Bản đã tiết kiệm được rất nhiều chi phí cho việc trả lương tháng 13 cho công chức đồng thời giảm bớt số ngày nghỉ góp phần tăng sản lượng quốc gia. Thật ra, lý do chính mà người Nhật dùng lịch phương Tây là vì giới lãnh đạo Nhật muốn thoát khỏi cảnh ảnh hưởng bởi nền văn hóa của Trung Quốc, đồng thời nhận thấy rằng văn minh phương Tây đã phát triển hơn châu Á về nhiều mặt.
Ngày nay kinh tế mỗi quốc gia càng gắn chặt với kinh tế thế giới, áp lực làm việc của mỗi cá nhân….sẽ khiến lịch âm tự động sẽ biến mất khỏi bộ nhớ của giới trẻ ngày nay.
Chúng ta đọc để hiểu để thấy những cái hay, cái văn minh của nhân loại để mỗi người tự học tập và thay đổi hành vi cho phù hợp, không có nghĩa là chúng ta bỏ lịch âm hay bỏ ăn tết nguyên đán. Nhưng khi nhận thức được vấn đề, chúng ta sẽ đón tết âm lịch với tâm thế sang trọng, lành mạnh và văn minh, ăn tết nguyên đán để mỗi chúng ta đều khỏe mạnh, an lành và cùng nhau phát triển hơn đó mới đích đến cần hướng tới.
Năm mới thay mặt tập thể Công ty TNHH Đúc Bình Đường mến chúc quý khách hàng, quý bạn đọc SỨC KHỎE – THÀNH CÔNG – HẠNH PHÚC.
